అథ అష్టసాష్టాఙ్గం ప్రణమ్య ||
(తై.సం.౪-౧-౮-౩౪)
హి॒ర॒ణ్య॒గ॒ర్భః సమ॑వర్త॒తాగ్రే॑ భూ॒తస్య॑ జా॒తః పతి॒రేక॑ ఆసీత్ |
స దా॑ధార పృథి॒వీం ద్యాము॒తేమాం కస్మై॑ దే॒వాయ॑ హ॒విషా॑ విధేమ ||
ఉరసా నమః || 1
// హిరణ్య-గర్భః, సం, అవర్తత, అగ్రే, భూతస్య, జాతః, పతిః, ఏకః, ఆసీత్, సః, దాధార, పృథివీం, ద్యాం, ఉత, ఇమాం, కస్మై, దేవాయ, హవిషా, విధేమ //
యః ప్రా॑ణ॒తో ని॑మిష॒తో మ॑హి॒త్వైక॒ ఇద్రాజా॒ జగ॑తో బ॒భూవ॑ |
య ఈశే॑ అ॒స్య ద్వి॒పద॒శ్చతు॑ష్పద॒: కస్మై॑ దే॒వాయ॑ హ॒విషా॑ విధేమ ||
శిరసా నమః || 2
// యః, ప్ర-అనతః, ని-మిషతః, మహి-త్వా, ఇత్, రాజా, జగతః, బభూవ, యః, ఈశే, అస్య, ద్వి-పదః, చతుః-పదః, కస్మై, దేవాయ, హవిషా, విధేమ //
(తై.సం.౪-౨-౮-౩౪)
బ్రహ్మ॑ జజ్ఞా॒నం ప్ర॑థ॒మం పు॒రస్తా॒ద్విసీ॑మ॒తః సు॒రుచో॑ వే॒న ఆ॑వః |
స బు॒ధ్నియా॑ ఉప॒మా అ॑స్య వి॒ష్ఠాః స॒తశ్చ॒ యోని॒మస॑తశ్చ॒ వివ॑: ||
దృష్ట్యా నమః || 3
// బ్రహ్మ, జజ్ఞానం, ప్రథమం, పురస్తాత్, వి-సీమతః, సు-రుచః, వేనః, ఆవః, సః, బుధ్నియాః, ఉప-మాః, అస్య, వి-స్థాః, సతః, చ, యోనిం, అసతః, చ, వివః //
(తై.సం.౪-౨-౯-౩౮)
మ॒హీ ద్యౌః పృ॑థి॒వీ చ॑ న ఇ॒మం య॒జ్ఞం మి॑మిక్షతామ్ |
పి॒పృ॒తాం నో॒ భరీ॑మభిః ||
మనసా నమః || 4
// మహీ, ద్యౌః, పృథివీ, చ, నః, ఇమం, యజ్ఞం, మిమిక్షతం, పిపృతాం, నః, భరీమ-భిః //
(తై.సం.౪-౬-౬-౩౨)
ఉప॑ శ్వాసయ పృథి॒వీము॒త ద్యాం పు॑రు॒త్రా తే॑ మనుతా॒o విష్ఠి॑త॒o జగ॑త్ |
స దు॑న్దుభే స॒జూరిన్ద్రే॑ణ దే॒వైర్దూ॒రాద్దవీ॑యో॒ అప॑సేధ॒ శత్రూన్॑ ||
వచసా నమః || 5
// ఉప, శ్వాసయ, పృథివీం, ఉత, ద్యాం, పురు-త్రా, తే, మనుతాం, వి-స్థితం, జగత్, సః, దున్దుభే, స-జూః, ఇన్ద్రేణ, దేవైః, దూరాత్, దవీయః, అప, సేధ, శత్రూన్ //
(తై.సం.౧-౧-౧౪-౨౭)
అగ్నే॒ నయ॑ సు॒పథా॑ రా॒యే అ॒స్మాన్ విశ్వా॑ని దేవ వ॒యునా॑ని వి॒ద్వాన్ |
యు॒యో॒ధ్య॑స్మజ్జు॑హురా॒ణమేనో॒ భూయి॑ష్ఠాం తే॒ నమ॑ ఉక్తిం విధేమ ||
పద్భ్యాం నమః || 6
// అగ్నే, నయ, సు-పథా, రయే, అస్మాన్, విశ్వాని, దేవ, వయునాని, విద్వాన్, యుయోధి, అస్మత్, జుహురాణం, ఏనః, భూయిష్ఠాం, తే, నమః-ఉక్తిం, విధేమ //
(తై.సం.౧-౨-౧౧-౨౧)
యా తే॑ అగ్నే॒ రుద్రి॑యా త॒నూస్తయా॑ నః పాహి॒ తస్యా”స్తే॒ స్వాహా॒ యా తే॑ అగ్నేఽయాశ॒యా ర॑జాశ॒యా హ॑రాశ॒యా త॒నూర్వర్షి॑ష్ఠా గహ్వరే॒ష్ఠోగ్రం వచో॒ అపా॑వధీం త్వే॒షం వచో॒ అపా॑వధీ॒గ్॒ స్వాహా” ||
కరాభ్యాం నమః || 7
// యా, తే, అగ్నే, రుద్రియా, తనూః, తయా, నః, పాహి, తస్యాః, తే, స్వాహా, యా, తే, అగ్నే, అయా-శయా, రజా-శయా, హరా-శయా, తనూః, వర్షిష్ఠా, గహ్వరే-స్థా, ఉగ్రం, వచః, అప, అవధీం, త్వేషం, వచః, అప, అవధీం, స్వాహా //
(తై.సం.౨-౬-౧౨-౭౦)
ఇ॒మం య॑మ ప్రస్త॒రమా హి సీదాఙ్గి॑రోభిః పి॒తృభి॑: సంవిదా॒నః |
ఆ త్వా॒ మన్త్రా”: కవిశ॒స్తా వ॑హన్త్వే॒నా రా॑జన్ హ॒విషా॑ మాదయస్వ ||
కర్ణాభ్యాం నమః || 8
// ఇమం, యమ, ప్ర-స్తరం, ఏతి, హి, సీద, అఙ్గిరః-భిః, పితృ-భిః, సం-విదానః, ఆ, త్వా, మన్త్రాః, కవి-శస్తాః, వహన్తు, ఏనా, రాజన్, హవిషా, మాదయస్వ //
ఇతి సాష్టాఙ్గం ప్రణమ్య |
ఉరసా శిరసా దృష్ట్యా మనసా వచసా తథా |
పద్భ్యాం కరాభ్యాం కర్ణాభ్యాం ప్రణామోఽష్టాఙ్గ ఉచ్యతే ||
